Theo báo cáo di trú quý mới nhất vừa được Bộ Nội vụ Cộng hòa Séc công bố sáng ngày 7/2/2026, tính đến cuối năm 2025, quốc gia Trung Âu này đã ghi nhận con số kỷ lục với 1.131.197 người nước ngoài cư trú hợp pháp. Con số này đánh dấu mức tăng khoảng 37.000 người (tương đương 3,4%) so với cùng kỳ năm trước, đưa tỷ lệ người nước ngoài chiếm tới 10,38% tổng dân số toàn quốc.

Sự gia tăng này tiếp tục củng cố xu hướng chuyển dịch nhân khẩu học tại Séc, nơi người nhập cư đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế và đời sống xã hội. Trong đó, cộng đồng người Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là một trong những nhóm người nước ngoài lớn nhất và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất.

Bức tranh toàn cảnh về di trú: Tác động từ xung đột Ukraine

Báo cáo của Bộ Nội vụ nhấn mạnh rằng, nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng trưởng mạnh mẽ này vẫn là việc cấp chế độ bảo hộ tạm thời cho công dân Ukraine lánh nạn chiến tranh.

• Ukraine: Chiếm hơn 50% tổng số người nước ngoài với gần 613.000 người.
• Slovakia: Đứng thứ hai với hơn 125.000 người.
• Việt Nam: Giữ vị trí thứ ba với khoảng 70.000 người (cư trú dài hạn và vĩnh viễn).
• Nga: Đứng thứ tư với khoảng 37.500 người.

Đáng chú ý, Cộng hòa Séc vẫn duy trì vị thế là quốc gia Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận số lượng người tị nạn Ukraine cao nhất tính trên tỷ lệ dân số. Tính đến cuối năm ngoái, có 393.056 người đang hưởng chế độ bảo hộ tạm thời, cho phép họ tiếp cận bảo hiểm y tế công cộng, hệ thống giáo dục và thị trường lao động Séc một cách bình đẳng.

Tiêu điểm: Cộng đồng người Việt Nam tại Séc – Từ "người khách" thành "chủ thể"

Số liệu thống kê khoảng 70.000 người Việt Nam (tính theo quốc tịch) chỉ là một phần của bức tranh. Nếu tính cả những người gốc Việt đã nhập quốc tịch Séc (thế hệ thứ 2, thứ 3) và những người cư trú ngắn hạn không nằm trong báo cáo này, con số thực tế ước tính có thể vượt qua 100.000 người.

1. Sự ổn định và hội nhập sâu rộng

Không giống như nhóm người tị nạn mới đến, cộng đồng người Việt tại Séc được đánh giá là nhóm có tính ổn định cao nhất. Phần lớn người Việt tại đây sở hữu giấy phép cư trú vĩnh viễn. Họ không còn chỉ tập trung ở các khu chợ biên giới hay cửa hàng thực phẩm nhỏ (Potraviny) mà đã mở rộng sang các lĩnh vực dịch vụ cao cấp, công nghệ thông tin và y tế.

2. Dẫn đầu về số lượng đơn xin bảo hộ quốc tế

Một chi tiết gây bất ngờ trong báo cáo năm nay là người Việt Nam đứng đầu danh sách những người nộp đơn xin bảo hộ quốc tế (tị nạn) tại Séc. Trong tổng số 1.197 đơn xin trên toàn quốc, công dân Việt Nam chiếm vị trí số một với 210 đơn, vượt qua cả người Ukraine (172 đơn) và người Uzbekistan (132 đơn).

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc xét duyệt bảo hộ quốc tế tại Séc đang ngày càng thắt chặt. Năm 2025, toàn bộ các quốc tịch chỉ có 197 đơn được chấp thuận (70 người được tị nạn và 127 người được bảo hộ bổ sung), cho thấy xu hướng giảm dần so với các năm 2023 và 2024.

Sự phân bổ địa lý và cơ cấu cư trú

Thủ đô Praha tiếp tục là "thỏi nam châm" thu hút người nước ngoài lớn nhất cả nước, nơi tập trung các tập đoàn đa quốc gia và các dịch vụ hậu cần. Tiếp theo là các khu vực công nghiệp như Trung Séc (Středočeský) và Nam Morava (Plzeňský).

Về cơ cấu pháp lý:

• Công dân nước thứ ba (ngoài EU): Chiếm gần 80% lượng người nước ngoài (bao gồm Việt Nam, Ukraine, Nga).
• Công dân EU, EEA và Thụy Sĩ: Chỉ chiếm khoảng 20%.

Cần lưu ý rằng các số liệu thống kê này không bao gồm những người nước ngoài cư trú tại Séc theo thị thực Schengen ngắn hạn hoặc những công dân EU không đăng ký cư trú với cảnh sát ngoại kiều.

Những thách thức và triển vọng năm 2026

Sự gia tăng số lượng người nước ngoài lên mức hơn 10% dân số mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho chính phủ Séc. Một mặt, lực lượng lao động này bù đắp sự thiếu hụt trầm trọng trong các ngành xây dựng, sản xuất và dịch vụ. Mặt khác, nó gây áp lực lên hệ thống hạ tầng xã hội và yêu cầu các chính sách hội nhập chủ động hơn.

Đối với cộng đồng người Việt, việc duy trì vị thế là "dân tộc thiểu số thứ 14" được công nhận chính thức tại Séc giúp họ có những đặc quyền nhất định trong việc bảo tồn văn hóa và tiếng nói. Sự thành công của thế hệ trẻ gốc Việt (thế hệ 2.0) trong các kỳ thi đại học và sự hiện diện của họ trong chính trường địa phương đang khẳng định rằng: người Việt không chỉ sống "tạm" mà đã thực sự trở thành một phần không thể tách rời của xã hội Séc hiện đại.

Theo dự báo, trong năm 2026, dòng người di cư từ các nước thứ ba sẽ tiếp tục duy trì ở mức ổn định, trong khi tiến trình gia hạn bảo hộ cho người Ukraine sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến địa chính trị tại Đông Âu.